“Wat gebeurde daar nou in de les?”, vraag ik nadat ik haar de klas uitstuurde en een uitstuurformulier liet halen. Na afloop van de les meldt ze zich bij mij. Haar reactie: “Ja oké, het klopt dat ik geen boek bij me had en dat ik bijna niets had opgeschreven van de antwoorden, maar u moet ook altijd mij hebben. U heeft gewoon de pik op mij.” Dat vind ik altijd zo’n boeiende constatering. Het feit dat een klasgenoot van haar er een vorige keer uit was gestuurd en precies hetzelfde constateerde, maar dan over zichzelf, is blijkbaar geen overtuigend argument. Die andere leerling zei het ook al: “U moet altijd mij hebben, u heeft gewoon een hekel aan mij.” Om haar conclusie kracht bij te zetten, volgt haar beste argument: “Ik ben niet de enige die het ziet, anderen zeggen het ook. U let altijd op mij.”
‘Elke mens, heel de mens en alle mensen.’ De regel die de Carmelvisie samenvat, laat zich op verschillende manieren lezen. Voor alles als ‘elke leerling, heel de leerling en alle leerlingen.’ Zonder uitzondering, want alle leerlingen zijn gelijk, al verschillen ze ook net zoveel. Inclusief onderwijs past daarom bij Carmel.
Wat is dan het verschil tussen passend onderwijs en inclusief onderwijs? Henk Lauwers (zie foto), teamleider praktijkonderwijs bij het Hooghuis in Oss (locatie De Singel), antwoordt meteen: “Passend onderwijs komt de leerling zoveel mogelijk tegemoet. Die krijgt vaak wel een etiketje opgeplakt. Inclusief wil zeggen dat we de leerling zoveel mogelijk laten meedoen in het reguliere onderwijs. Dat is een andere benadering.”
Janita Schutter is coördinator lASSo op het Carmelcollege Emmen. lASSo staat voor leerlingen met autismespectrumstoornis (ASS) in het onderwijs. Haar antwoord: “We willen ervoor zorgen dat elke leerling naar een reguliere school kan en het daar goed heeft.” Diana Sijbom, zorgcoördinator van Carmelcollege Emmen, formuleert het nog kernachtiger: “Deze leerlingen zijn anders, en dus gewoon.”
Onderzoek doen is de afgelopen jaren binnen Carmel steeds gebruikelijker geworden. Een nieuwe vorm is het professioneel doctoraat: een promotieonderzoek dat resulteert in een verandering in de onderwijspraktijk. Carmeldocent Emely Meijerink doet mee aan een landelijke pilot. Bij Carmel zijn onderzoek en onderwijs al lang geen gescheiden werelden meer, zegt Christel Wolterinck. Zij is programmamanager Versterking Kwaliteit Onderwijs bij Carmel en onder meer verantwoordelijk voor onderzoek en innoveren. “Als stichting werken we al zestien jaar samen met de Universiteit Twente. Ook doen steeds meer docenten onderzoek, zowel in teamverband als individueel. Het overbruggen van de kloof tussen wetenschap en praktijk blijft wel een opgave. Ons onderzoek moet het onderwijs voor leerlingen merkbaar beter maken. Maar veel onderzoek leidt niet automatisch tot kennisbenutting in de praktijk. Ook blijft kennis nogal eens ‘hangen’ binnen de school waar het onderzoek is verricht.”
Bob en Peter, allebei schoolleider, komen elkaar tegen op een onderwijscongres. “Hé Bob, hoe gaat het bij jou op school?”. Bob: “Top, we zijn met iets heel moois bezig. Wij richten ons nu helemaal op <hier noemt Bob een onderwijskundige ontwikkeling>”. We hebben er een studiedag aan gewijd en werkgroepen opgericht. Het komt helemaal goed!” Peter: “Klinkt goed! Wij zijn ook aan het vernieuwen. Vanaf volgend jaar worden wij een <…profielschool>. We gaan ons onderwijs helemaal anders organiseren!” Diezelfde avond zetten Bob en Peter beiden een bericht op LinkedIn over hoe interessant het onderwijscongres was, inclusief een nietszeggende foto van een flipover vol post-its. Met daaronder een verwijzing naar de nieuwe plannen. Herkenbaar?
Een paar zaterdagen geleden gebeurde er iets bijzonders. Meer dan 900 leraren, schoolleiders en (beleids)medewerkers kwamen op hun vrije zaterdag bij elkaar voor een congres over onderwijs: researchED. Het jaarlijkse congres waar praktijk en onderzoek elkaar ontmoeten. En ik mocht daar bij zijn.