Het beroepsonderwijs staat volop in de belangstelling. En terecht, wat mij betreft. Met een achtergrond in het vmbo en mbo weet ik hoe essentieel vakmanschap is voor de toekomst van jongeren én onze samenleving. Juist daarom maak ik mij zorgen over de dalende leerlingaantallen. Hierdoor komt het aanbieden van sommige vmbo profielen onder druk te staan. Dit vraagt om onze gerichte aandacht én gezamenlijke inzet.

Een gezonde geest in een gezond lichaam

We weten het eigenlijk allemaal: ons hoofd draait overuren. In een wereld waarin alles sneller, zichtbaarder en maakbaarder is dan ooit, staat presteren centraal. Zeker in het onderwijs. Cijfers, toetsen, niveaus - ze wegen zwaar. Onze samenleving koppelt succes nog te vaak aan wat je kunt, niet aan hoe je je voelt.

Het schooljaar begint. Dat betekent de start van een lichting leerlingen die voor het eerst kennismaakt met 'de middelbare'. Nieuwsgierig stappen ze de school binnen, klaar voor een nieuwe fase. Een grote stap: enerzijds blij met de toegenomen vrijheid, maar onderzoeken naar het welzijn van onze leerlingen tonen dat er ook spanningen zijn.

Bob en Peter, allebei schoolleider, komen elkaar tegen op een onderwijscongres. “Hé Bob, hoe gaat het bij jou op school?”. Bob: “Top, we zijn met iets heel moois bezig. Wij richten ons nu helemaal op <hier noemt Bob een onderwijskundige ontwikkeling>”. We hebben er een studiedag aan gewijd en werkgroepen opgericht. Het komt helemaal goed!” Peter: “Klinkt goed! Wij zijn ook aan het vernieuwen. Vanaf volgend jaar worden wij een <…profielschool>.  
We gaan ons onderwijs helemaal anders organiseren!” Diezelfde avond zetten Bob en Peter beiden een bericht op LinkedIn over hoe interessant het onderwijscongres was, inclusief een nietszeggende foto van een flipover vol  post-its. Met daaronder een verwijzing naar de nieuwe plannen. Herkenbaar?

Het laatste schoolplan waar ik aan heb gewerkt, kreeg de titel: “Het beste voor jezelf én elkaar”. Over wat we met die titel wilden zeggen en met welke woorden, hoefden we niet zo lang na te denken. We waren ervan overtuigd dat het onderwijs al een flink aantal jaren vooral de nadruk legde op de leerling als individu, met slogans zoals “Haal het beste uit jezelf”. We vonden het hoog tijd dat er weer aandacht kwam voor de jonge mens als lid van de samenleving.