Bob en Peter, allebei schoolleider, komen elkaar tegen op een onderwijscongres. “Hé Bob, hoe gaat het bij jou op school?”. Bob: “Top, we zijn met iets heel moois bezig. Wij richten ons nu helemaal op <hier noemt Bob een onderwijskundige ontwikkeling>”. We hebben er een studiedag aan gewijd en werkgroepen opgericht. Het komt helemaal goed!” Peter: “Klinkt goed! Wij zijn ook aan het vernieuwen. Vanaf volgend jaar worden wij een <…profielschool>.  
We gaan ons onderwijs helemaal anders organiseren!” Diezelfde avond zetten Bob en Peter beiden een bericht op LinkedIn over hoe interessant het onderwijscongres was, inclusief een nietszeggende foto van een flipover vol post-its. Met daaronder een verwijzing naar de nieuwe plannen. Herkenbaar?

Onderwijskundige afslag

De afgelopen jaren was ik meermaals getuige van dit soort gesprekken en ook op social media komen veel enthousiaste verhalen voorbij over onderwijskundige plannen. Begrijp me niet verkeerd, enthousiasme en  passie zijn belangrijk in ons werk en vernieuwing in het onderwijs is en blijft nodig.
Wat me opvalt is de bombarie waarmee sommige onderwijsvernieuwingen worden geïntroduceerd. Niet zelden hoor je er na een of twee jaar weinig meer over. Dan bleek dat de gekozen richting toch niet zo goed paste bij de school of dat de implementatie niet verliep zoals gehoopt. Vergissen is menselijk natuurlijk. In een aantal gevallen neemt diezelfde school binnen enkele jaren weer een nieuwe onderwijskundige afslag.

Koersvast

Echt duurzaam verbeteren en veranderen – ofwel  innoveren – betekent dat je doorgaat op dezelfde weg totdat je je doelen bereikt. Koersvast. Vergelijk het met een boer die zijn land bewerkt. Hij ploegt en ploegt desnoods nog een keer. Hij bemest en zaait. Soms moet ‘ie lang wachten op de oogst, die ook nog eens kan tegenvallen.
Maar ook dan gaat hij ‘gewoon’ door, terwijl hij blijft zoeken naar mogelijkheden om het proces nóg beter te laten verlopen. Ook in het onderwijs is het een kwestie van doorzetten, volhouden en geduld. Vanuit de overtuiging dat het de inzet waard is en het werkelijk zijn vruchten afwerpt voor je leerlingen.

Niet sexy, wel de moeite waard

Dit klinkt misschien niet zo ‘vernieuwend’ en zeker niet sexy. Niet voor de eigen medewerkers, die soms jarenlang gefocust zijn op dezelfde doelstellingen en overtuigd moeten blijven van de bedoeling. En ook niet voor buitenstaanders, die steeds opnieuw hetzelfde verhaal horen en die vaak slechts kleine successen waarnemen.

Werkelijk innoveren kost tijd. Het kan ook taai en saai zijn, net zoals leren. Dat hoort erbij. Maar het resultaat is (bijna) altijd de moeite waard!


Marc van Dongen
Rector Augustinianum 

Werkzaam bij Carmel sinds: Juni 2019.
Houdt van: Reizen, mensen, talen, wandelen, lezen.
Bijzonder: In mijn vrije tijd ben ik reisleider.


Fotografie: Niki Kits-Polman