Steeds minder leerlingen kiezen voor een technische opleiding op mbo- of hbo-niveau. In 2025 daalde de instroom in technische en ICT-opleidingen in het hbo met 7,5 procent. In het mbo is het aandeel studenten, dat op niveau 4 voor techniek kiest, in tien jaar tijd gedaald van 29 naar 22 procent.

Tegelijkertijd groeit het aantal banen in de techniek. Inmiddels werken ruim 1,9 miljoen mensen in Nederland in een technisch beroep. Maar er staan óók nog meer dan 100.000 vacatures open. Geen verrassing dat het Rapport Wennink benadrukt wat dat betekent voor onze toekomst: wie het concurrentievermogen van Nederland wil versterken, moet investeren in talent op het gebied van science, technology, engineering en mathematics (STEM). Dus, in leerlingen die kiezen voor technische studies of studies met een grote technologische component. Lang verhaal kort: werk aan de winkel. Ook voor ons.

Een hardnekkige vraag

Het is een vraagstuk dat al jaren speelt en zich niet eenvoudig laat oplossen. Hoe krijgen we meer jonge mensen geïnteresseerd in technologie? Hoe zorgen we, dat leerlingen vaker kiezen voor technische opleidingen, of voor studies waarin technologie een grote rol speelt?
De afgelopen twee weken voerde ik dit gesprek aan verschillende tafels in Twente. Een regio waar de behoefte aan techniektalent groot is en de instroom achterblijft. Terecht wordt daarbij ook naar ons gekeken. Wat doen wij als schoolbestuur met veel scholen in Twente, nu écht om leerlingen te laten ervaren dat werken met technologie niet alleen leuk is, maar ook een zeer goed toekomstperspectief biedt?

Wat we doen

Samen met andere scholen werken wij aan programma’s als Sterk Techniekonderwijs en Techkwadraat. We laten leerlingen kennismaken met technologie via onze eigen labs, met praktijkopdrachten uit het bedrijfsleven en door bedrijfsbezoeken. Zo maken wij technologie voor onze leerlingen tastbaar en relevant.

Daarmee zijn we er nog niet…

Waarom kiezen vmbo-leerlingen in Enschede relatief minder vaak voor een technisch profiel, dan leerlingen in Oldenzaal, op slechts vijftien kilometer afstand? Waarom lijkt voor ouders en leerlingen de route havo-vwo naar het hbo aantrekkelijker dan een beroepsgerichte weg via vmbo, mbo naar het hbo? Waarom waarderen we leren in de praktijk nog altijd minder dan leren uit boeken?
En misschien wel de meest ingewikkelde vraag: hoe zorgen we dat ouders een technische, beroepsgerichte vmbo-opleiding gaan zien als een goede en verstandige keuze voor hun kind? Niet als tweede optie, omdat een andere opleiding niet haalbaar bleek. Maar omdat deze vorm van leren kinderen aanspreekt, hen gemotiveerd houdt en een route is met toekomst en werkzekerheid. Want we weten allemaal waar nu al veel werk in is. En voor wie dat belangrijk vindt, ook goed mee valt te verdienen.

Tijd om stappen te zetten

Als we het tekort aan techniektalent serieus nemen, kunnen we het ons niet veroorloven om af te wachten. Dit vraagt om meer dan goede bedoelingen en méér doen. Samen met het mbo kunnen wij onze beroepsgerichte vmbo-route versterken. Samen met het bedrijfsleven kunnen wij zorgen voor échte praktijk in onze scholen. En samen met het hbo en universiteiten kunnen wij laten zien dat instroom in technische studies voor veel meer leerlingen mogelijk én interessant is. 

We laten ons graag inspireren. Wat kunnen wij écht anders doen? Welke keuzes kunnen wij maken in onze scholen? Hoe zorgen we dat meer van onze leerlingen technologie op nummer één zetten? Laat het mij weten, via [email protected].

>> Natuurlijk zijn er ook veel voorbeelden op Carmelscholen waar leerlingen enthousiast techniekonderwijs volgen. Lees hier hoe techniekonderwijs op Canisius in Tubbergen voor iedereen is, en wat onze bevlogen docenten doen om meer leerlingen enthousiast te krijgen over techniek.  

Fotografie: Annabel jeuring