Op het Canisius in Tubbergen kijkt niemand raar op van meiden die lassen te gek vinden of die voor autotechniek kiezen. En ook niet van jongens die met veel plezier ‘Zorg en Welzijn’ volgen. Natuurlijk weten we allemaal dat meiden evenveel talent bezitten voor techniek als jongens. Toch kiest slechts 4% van de meiden op het vmbo een technisch profiel. In Tubbergen ligt dat percentage een stuk hoger. Hoe dat komt? Marleen Peddemors, kartrekker Sterk Techniekonderwijs en docent biologie, en Martine Westerhof, docent techniek, vertellen hoe zij hun techniekonderwijs zo inclusief mogelijk aanbieden.

Het beeld moet veranderen

“Als er geen techniek was, dan zaten we hier nu niet”, vertelt Martine. Zij geeft technieklessen aan klas 1 en 2 van het vmbo en in de bovenbouw van het profiel Dienstverlening & Producten. “De wifi, het licht, maar ook de schoenen die je draagt. Alles is techniek. En toch denken veel leerlingen bij techniek nog steeds aan ‘vieze handen’ of ‘sterk zijn’.” Marleen vult aan: “Dat beeld willen we veranderen. Techniek is zóveel breder. En vooral: het is voor iedereen.”

Een brede kennismaking voor iedereen 

Vmbo-leerlingen op het Canisius krijgen in het eerste jaar Loopbaanoriëntatie en Begeleiding (LOB). Hier komen 
alle drie de richtingen aan bod: Zorg & Welzijn, Techniek en Moderne Technologieën. Voornamelijk in het eigen technolab maken ze direct kennis met verschillende technieken én welke beroepen daarbij passen. In klas twee gaan ze daadwerkelijk op pad. Ze volgen workshops en bereiden zich voor op echte bedrijfsbezoeken. We helpen ze kritisch te kijken naar zichzelf: wat wil ik leren en wat past bij mij als persoon? En ja, iedereen gaat overal langs: van zorgboerderij tot autogarage. Dit is belangrijk, vindt Marleen: “Zeker in een regio waar leerlingen niet vaak in aanraking komen met andere beroepen dan die van hun ouders, familie of buren. Voor mij slagen we als we ze aan het denken zetten over wat ze leuk vinden.” 

Bredere aanpak

Sterk Techniekonderwijs (STO) helpt enorm bij het organiseren en faciliteren van deze aanpak. Maar de school trekt het bewust breder. Marleen: “We willen dat leerlingen echt een goede keuze maken. Eentje waar ze warm van worden, waar ze goed in zijn én wat ze zichzelf straks zien doen.” Zo ontdekken leerlingen bij elk profiel de bijbehorende beroepen, kwaliteiten en vaardigheden. Wat heb je nodig als je timmerman wilt worden? Of lasser? Of juist iets in digitale vormgeving? “Ook dát is techniek”, legt Martine uit. “In mijn bovenbouwlessen maken leerlingen films, websites en 3D-ontwerpen.”

  

Meiden in de techniek

Waar vroeger bijna geen meisje voor techniek koos, is nu zo’n 20 procent van de techniekleerlingen op het Canisius vrouw. Marleen: “En niet de minste: een van onze meiden kreeg zelfs al van twee stagebedrijven een baan aangeboden. Toch leggen we niet de focus op ‘meiden in de techniek’. Wij zeggen bewust niet tegen een stagebedrijf of er een jongen of meisje komt. Dat is niet van belang, het gaat om interesse en motivatie.” Leerling Hanne (15) (niet op de foto) schuift aan. Lassen is helemaal haar ding en volgend jaar wil ze naar het SMEOT (Stichting Metaal en Elektro Opleidingen Twente). “Ik vond lassen al leuk. Daar kwam ik achter door LOB. Mijn eerste stage deed ik bij Bouwmetaal, de tweede en derde stage bij Descotech Metal en de vierde bij Nijhuis Metaal, allemaal in de richting lassen.” In de pauze zit ze tussen de mannen, maar dat maakt haar niets uit. Wat ze andere meiden zou adviseren bij het maken van een keuze? “Blijf jezelf en kies wat je leuk vindt.” 

Er valt altijd iets te ontdekken

Kiezen wat ze leuk vindt, dat doet Martine ook. Ze krijgt er enorm veel energie van als haar leerlingen trots zijn op wat ze maken. “Sommige meiden durven geen machine aan te zetten en na een paar weken werken ze er compleet zelfstandig mee. Leerlingen hebben altijd zin in mijn les. Ook de kinderen, die denken dat ze niet creatief zijn: er valt altijd iets te leren en te ontdekken.” Marleen: “Dat geldt voor iedereen. Zo hadden we een jongen met gedragsproblemen, die zijn roeping vond in autoschadeherstel. Het werd een totaal ander kind, met aan het eind van de rit trotse ouders die emotioneel reageerden toen ze eindelijk eens wat positiefs over hem terughoorden.”

Verder bouwen

Ondertussen blijft Marleen het techniekonderwijs verder uitbouwen. Haar advies aan andere scholen: “Begin klein, maar begin. Bouw je netwerk stap voor stap uit. Zoek een paar bedrijven, organiseer een workshop of rondleiding en houd contacten warm. Een nee is geen afwijzing, maar een uitnodiging om later terug te komen. Ze hebben er baat bij, onze leerlingen zijn hun toekomst.” Marleen kan inmiddels als BT’er (Bekende Tubberger) bijna niet meer over straat zonder relaties of oud-leerlingen tegen te komen. Ze hoort dan ook graag hoe de oud-leerlingen het nu doen en wat ze hebben bereikt. “Ons techniekonderwijs leeft, binnen én buiten de school.”

Tekst: Daphne Razi
Fotografie: Niki Kits-Polman
Op de foto: Mirthe en Martine