Een paar zaterdagen geleden gebeurde er iets bijzonders. Meer dan 900 leraren, schoolleiders en (beleids)medewerkers kwamen op hun vrije zaterdag bij elkaar voor een congres over onderwijs: researchED. Het jaarlijkse congres waar praktijk en onderzoek elkaar ontmoeten. En ik mocht daar bij zijn.

(Z)weten 

Mijn uitnodiging kwam van collega’s van het Twents Carmel College. Zij gaven er een interessante presentatie over het meten van reken- en taalvaardigheden van leerlingen. Hierin lieten ze zien hoe zij met toetsgegevens zicht krijgen op de gebieden waarin leerlingen zich nog te hebben te ontwikkelen om tot het noodzakelijke taal- of rekenniveau te komen. Met hun aanpak helpen ze docenten en mentoren met het beantwoorden van de vraag: waar staat de leerling? Wat heeft die nodig? Dat inzicht leidt tot werk aan de winkel. Voor de leerlingen zelf en voor het docententeam. ‘(Z)weten’, in hun woorden.
Want stel je voor: een leerling in havo 4, die moeite heeft met bètavakken én die niet op het gewenste taalniveau zit. Wat doe je dan? Maak je de toetsen minder talig? Of help je die leerling om tot het noodzakelijke taalniveau te komen? Het ligt misschien niet aan de motivatie voor of de kennis van het bètavak, dat deze leerling onvoldoendes haalt op de bètavakken.

Niet alleen 

Eerlijk is eerlijk: toen ik het congres binnenliep, dacht ik even dat ik niemand zou kennen. Maar gelukkig kwam ik al snel collega’s tegen van verschillende scholen. Ook adviseurs uit ons programma Versterking Kwaliteit Onderwijs waren present. Ook zij waren nieuwsgierig: welke inzichten uit onderzoek kunnen we in onze praktijk toepassen om de kwaliteit van ons onderwijs verbeteren? 
Wat me opviel: waar waren de andere onderwijsbestuurders? Want ook wij, als bestuurders, hebben zoveel te winnen door meer ‘evidence informed’ te werken. 

Evidence informed in context

Een van de sprekers die dag, Pedro De Bruyckere, deelde een voor mij belangrijk inzicht. Hij wees op het risico dat ‘evidence informed’ werken steeds vaker wordt gebruikt als beleidstaal – met een ondertoon dat er maar één juiste manier is om goed onderwijs te geven. Denk aan de menukaart van het Nationaal Programma Onderwijs. 
Zijn pleidooi? Het gaat ook om context. Het gaat vooral om het toepassen van kennis uit onderzoek in je eigen situatie voor de eigen leerlingen en in het eigen vak. Het is aan de onderwijsprofessional om binnen deze eigen context de juiste keuzes te maken, met kennis van wat bewezen werkt én oog voor wat hier nu past.
Wij hebben dus geen menukaart nodig. Onderwijs draait om vakmensen. Die zich, soms zelfs op hun vrije zaterdag, blijven verdiepen in de laatste inzichten uit onderzoek en praktijkervaringen van anderen. 


Fotografie: Annabel Jeuring