Maandagmorgen, 8.15 uur. Ik neem mijn plekje in achter de balie naast de conciërge. Even een geintje over het weekend en dan halen we een bakje koffie in de keuken. Veel leerlingen zitten al in de kantine, ook de docenten druppelen binnen. Ondertussen rinkelt de telefoon - ouders bellen om het wel en wee van hun kind te delen met de conclusie dat naar school gaan er niet in zit vandaag. In de keuken wisselen de docenten zich af voor een praatje, over het voetbal van het afgelopen weekend of het invalrooster dat op het prikbord hangt. 

Stipt om 8.50 uur beginnen de lessen, iedere dag. Leerlingen hebben geen schoolbel nodig om zich naar hun klas te begeven. De school is zo klein dat ieder zijn of haar weg wel vindt. Roosterwijzigingen vandaag? Nee, want het rooster is het hele jaar hetzelfde. 
Ondertussen vang ik achter de balie de verhalen op van de ongelukkige telaatkomers. Alsof het zwaard van Damocles boven hen hangt, proberen ze ons te overtuigen van de legitimiteit van hun late aanwezigheid. Ik zou liegen als ik zeg dat ik soms niet smakelijk moet lachen om de creativiteit van onze leerlingen. 

Ons kent ons

Met 225 leerlingen in totaal is het makkelijk om iedereen bij naam te kennen. Dat wil overigens niet zeggen dat ze alle 225 met regelmaat te laat komen. Andersom valt het leerlingen ook meteen op wanneer er een nieuw gezicht op school verschijnt. Met een klein en vast docententeam, met weinig wijzigingen de afgelopen jaren, gaat dat snel. Ik durf te beweren dat 225 neuzen een nieuw gezicht meteen zouden spotten. Onze school is wat dat betreft net een klein dorp, met veel sociale controle. En mocht je ons nog niet kennen: we zijn een Fries dorp, waar ook de Fryske taal en kultuer zijn weerklank vindt in het lessenpakket. Leuk feitje: je kunt er bij ons zelfs eindexamen in doen. 

De kern van onze cultuur

Laten we eens verder inzoomen op dit ‘dorp’ en haar inwoners, met alle eigen tradities en dorpscultuur. Onder de Carmelvlag bouwen wij voort op een onderwijsconcept dat al ruim 13 jaar zijn waarde bewijst. De kern is eenvoudig: wij organiseren het onderwijs zo dat iedere leerling gezien wordt, de tijd krijgt om te groeien en wordt uitgedaagd om het beste uit zichzelf te halen. Open deur? Voor ons niet, want in onze dagelijkse praktijk maken we daar héél bewust concrete keuzes in. Daar vertel ik je hieronder graag meer over.

👉🏾 We werken met kleine klassen en een ruime onderwijstijd, waardoor er veel ruimte is voor persoonlijke aandacht. 
👉🏾 In de onderbouw krijgen leerlingen met een tl-, havo- en vwo-advies gezamenlijk les op havo/vwo-niveau. We volgen hun ontwikkeling intensief en bekijken na ieder schooljaar of een leerling toe is aan extra uitdaging of juist meer begeleiding nodig heeft. Dat betekent dat de klassensamenstelling per leerjaar kan veranderen. De definitieve niveaubepaling (havo of vwo) is pas aan het einde van leerjaar 3. Zo krijgen leerlingen feitelijk drie jaar extra de tijd om boven hun basisschooladvies uit te stijgen. 
👉🏾 De extra tijd op school helpt daarbij: leerlingen kunnen hun huiswerk op school maken, met aanwezigheid van een docent als begeleider. Als docent heb je de ruimte om leerlingen net even dat extraatje of differentiatie aan te bieden. 
👉🏾 Onze lessen duren 85 minuten. Dat maakt een vierdaagse schoolweek mogelijk. Leerlingen hebben daardoor een extra dag voor sport, muziek of andere hobby’s. We merken dat deze balans bijdraagt aan hun motivatie en welbevinden. 
👉🏾 De persoonlijke aandacht zie je ook terug in de kleinschaligheid en de sfeer in de school. Docenten en leerlingen pauzeren gelijktijdig in de kantine (ieder aan een eigen tafel), waardoor er altijd zicht en contact is. Dat zorgt voor een veilige omgeving en weinig sociale veiligheidsincidenten.
👉🏾 Structuur vinden we belangrijk. We werken met een vast rooster dat het hele schooljaar hetzelfde blijft. Lesuitval komt in principe niet voor, tenzij het weer ons dwingt tot andere keuzes. 

Korte lijnen

Met een team van 32 collega’s zijn de lijnen kort en is de betrokkenheid groot. Docenten lopen gemakkelijk even mijn kantoor binnen of komen langs bij mijn flexplek aan de balie naast de conciërge. 
Dit geldt ook voor contact met ouders. Zij maken eenvoudig een afspraak met een mentor of docent. Tijdens taakuren is daar letterlijk ruimte voor. Zo houden we de driehoek ‘leerling, ouder en school’ sterk en levend, en ons dorp toegankelijk. 

Niet alleen een mooi ideaal

Dat onze aanpak werkt, zien we terug in de resultaten. Ongeveer 40% van onze leerlingen stroomt door naar een hoger niveau dan het basisschooladvies en de examenresultaten zijn goed. Vorig jaar slaagde 95% van de havoleerlingen en 93% van de vwo-leerlingen. Voor mij bevestigt dit dat onderwijs met een persoonlijke grondslag niet alleen een mooi ideaal is, maar ook een effectieve manier om kansen te vergroten. 

Voor de nieuwsgierige Carmelcollega’s: kom eens een kijkje nemen om dit in de praktijk te ervaren. Je bent van harte welkom!


Fotografie: Niki Kits-Polman