'M'n heerlijke, lieve, lastige stel, ik weet eigenlijk maar één ding: de jaren of wat dat ik jullie heb en dat jullie mij hebben, behoren wij enkel maar een gelukkige klas te zijn. En de rest is nonsens hoor, al zal ik dat jullie nooit zeggen.'

Met deze legendarische woorden sluit meester Staal zijn dagboek af in De gelukkige klas (1926), het meesterwerk van Theo Thijssen. Thijssen was een Amsterdamse volksjongen, later vakbondsman, politicus en schrijver, maar bovenal een gepassioneerd onderwijzer. Honderd jaar later begrijpt hij nog steeds als geen ander waar de kern van ons vak ligt. Niet in strakke systemen, maar in de dynamiek tussen leerling en leraar. 

Eerste gouden weken

In 2007 stond dit boek centraal tijdens de campagne Nederland Leest. Door dit boek besloot ik om zelf het pad van docentschap op te gaan. Het doet me altijd denken aan mijn eerste dagen voor de klas en het belang van 'de eerste (gouden) weken'. Het zoeken naar je eigen stem, de gezonde zenuwen en het ontdekken van de groepsdynamiek in een klas, met het uiteindelijke doel er samen een mooi schooljaar van te maken. 

Een goed begin

Onderwijs heeft in een eeuw tijd niet stilgestaan. Tegenwoordig kijken we veel bewuster naar wat een docent nou echt succesvol maakt en welke verschillende manier van lesgeven er zijn. In de eerste weken van een schooljaar leg je vaak de basis voor de latere verstandshouding in de lessen. De lijnen worden uitgezet. Welke rol neem jij aan als docent? Ben je de sturende kracht of durf je ruimte te laten voor het initiatief van de leerling? Werk je meer op groepsniveau of zoom je in op de leerling als individu?  

De start van een schooljaar draait niet om de administratie, de toetsmatrix of het strakke lesplan. Het draait om het smeden van een gemeenschap waarin iedereen gezien wordt, het vangen van de eerste blikken en het creëren van een veilige haven. De kern van ons vak.

Hoe zorg jij dit schooljaar voor jouw gelukkige klas?


Fotografie: Niki Kits-Polman