Onderzoek doen is de afgelopen jaren binnen Carmel steeds gebruikelijker geworden. Een nieuwe vorm is het professioneel doctoraat: een promotieonderzoek dat resulteert in een verandering in de onderwijspraktijk. Carmeldocent Emely Meijerink doet mee aan een landelijke pilot.

Bij Carmel zijn onderzoek en onderwijs al lang geen gescheiden werelden meer, zegt Christel Wolterinck. Zij is programmamanager Versterking Kwaliteit Onderwijs bij Carmel en onder meer verantwoordelijk voor onderzoek en innoveren. “Als stichting werken we al zestien jaar samen met de Universiteit Twente. Ook doen steeds meer docenten onderzoek, zowel in teamverband als individueel. Het overbruggen van de kloof tussen wetenschap en praktijk blijft wel een opgave. Ons onderzoek moet het onderwijs voor leerlingen merkbaar beter maken. Maar veel onderzoek leidt niet automatisch tot kennisbenutting in de praktijk. Ook blijft kennis nogal eens ‘hangen’ binnen de school waar het onderzoek is verricht.”

Praktisch promoveren

Het professioneel doctoraat, afgekort PD, kan helpen om daar verbetering in te brengen. “Ik noem het ‘praktisch promoveren’”, zegt biologiedocent Emely Meijerink van Scholengroep Carmel Hengelo. Zij neemt vanuit Carmel deel aan de eerste landelijke PD-pilot. “Een PD is gelijkwaardig aan een universitair promotieonderzoek, alleen doe je het vanuit een hogeschool en resulteert het in een concrete verandering in de onderwijspraktijk.”

Samen onderzoekend werken

Emely doet onderzoek naar ‘samen onderzoekend werken’: een manier om lastige vraagstukken grondiger op te lossen. “In de klas moeten docenten vaak ad hoc reageren. Daardoor zijn wegeneigd snel naar oplossingen te gaan. Maar bij ingewikkelde vragen, zoals ‘waarom hebben leerlingen moeite met de overgang van klas 2 naar 3?’, kun je beter even vertragen. Samen onderzoekend werken brengt die vertraging aan. Je komt systematisch met elkaar tot een beter antwoord.” 

Verschillende scholen

Voor haar onderzoek volgt Emely docententeams van Scholengroep Carmel Hengelo, Marianum en Bonhoeffer College. “Misschien haken er op termijn meer scholen aan: ik doe dit voor heel Carmel. Ik hoop vooral te ontdekken wat ervoor nodig is om ‘samen onderzoekend werken’ succesvol toe te passen in docententeams of professionele leergemeenschappen.”

Leergeschiedenis

Voor resultaten is het nog te vroeg. Emely is haar PD-traject gestart in mei 2024 en het loopt tot 2028. “Wel heb ik inmiddels van een aantal teams een leergeschiedenis gemaakt en op basis daarvan kan ik zeggen dat de schoolleiding en de schoolcultuur van grote invloed zijn. Als op een school waarderend naar onderzoek wordt gekeken, is het voor een docententeam makkelijker om samen onderzoekend te werken.”

Meer weten over samen onderzoekend werken? Mail naar [email protected]. 

Wist je dat … 
… Carmel zich ook aan het oriënteren is op auctoraten? Dit zijn virtuele werkplaatsen waar docent-onderzoekers onder leiding van een auctor onderzoek doen en opgedane kennis verspreiden en borgen. Auctoraten kunnen helpen om het doen van praktijkonderzoek duurzaam in te bedden op de scholen.


Tekst: Suzanne Visser
Afbeelding: Niki Kits-Polman