Een nieuw schooljaar betekent voor veel leerlingen ook een nieuwe school. Op die leeftijd betekent dat op zijn beurt nieuwe uitdagingen, maar ook valkuilen. Hoe ver moet je gaan om aardig gevonden te worden? Moet je een grote mond geven, zodat je klasgenoten tegen je op kijken? Moet je empathie tonen, zodat ze merken dat je betrouwbaar bent? Neem je het voortouw of laat je je leiden?

Verleidingen 

Als je nog zo jong bent, is het leven best wel ingewikkeld met alle verleidingen en gevaren. Je nieuwe klasgenoten lijken op het eerste gezicht best leuk, maar blijken later toch ettertjes te zijn. Anderen geven je juist de indruk dat ze helemaal niet bij jou passen, maar soms blijken ze later je beste vriend(inn)en te worden. Onze leerlingen moeten er allemaal doorheen, hoewel sommigen het goed kunnen verbloemen, dat ze onzeker zijn. Ook dat is een veelbeproefde copingmechanisme.

Indruk maken

Want ondanks dat sommige leerlingen heel stoer overkomen, alsof ze alle wijsheid in pacht hebben, betekent dat bijna nooit dat dit ook werkelijk zo is. De ellende, die sommigen mee moeten maken, bijvoorbeeld door spanningen thuis, de buurt, de verleidingen van drank en drugs of een onzeker zelfbeeld; alles speelt mee in de huidige wereld. In deze wereld is het meer dan ooit noodzaak om de indruk te geven dat je sterk in je schoenen staat. Kijk mij toch eens zelfverzekerd zijn.

Invloed

Leraren, mentoren en onderwijsondersteunend personeel zijn in deze fase ontzettend belangrijk. Jongeren krijgen vast van hun ouders of leeftijdsgenoten hier en daar bruikbare tips en adviezen, maar misschien even zo vaak oneerbare voorstellen van anderen om tóch eens zo’n biertje of vape te proberen. Zie dan maar eens sterk te blijven en zo’n aanbod beleefd doch resoluut af te wijzen. Het is van het grootste belang om positief over te komen bij je nieuwe klasgenoten of vriendengroep op school. Belangrijker dan je eigen principes, zelfs.

Advies

Gelukkig zijn wij volwassen en weten wij wat we van onszelf en anderen mogen verwachten. Maar we zijn allemaal zo druk, zeker zo in het begin van het schooljaar, dat we soms simpelweg niet zien dat onze nieuwe leerlingen even een, misschien voor de hand liggend, volwassen advies kunnen gebruiken. Wellicht slaan ze dat in de wind, want zoveel invloed als hun peer group hebben wij nu eenmaal niet, maar reken maar dat het blijft hangen. Misschien handelen ze er toch naar. Of een beetje. Of ze krijgen spijt en realiseren zich op tijd dat een andere weg toch verstandiger is. Zolang we maar een aanspreekpunt blijven voor deze jonge, onzekere mensen en soms, tussen de hectiek van de werkweek door, even vragen of het goed gaat en of we ergens mee kunnen helpen. Een fijn schooljaar gewenst!

Olaf Koot, docent Engels en mentor